R&D Talk นักวิจัยขอเล่าเรื่อง EP.23 การทดสอบผลิตภัณฑ์เครื่องสำอาง ตอน การทดสอบความเข้ากัน (Compatibility Test)

     บรรจุภัณฑ์เครื่องสำอางมีหลากหลายรูปแบบมาก ให้ความรู้สึกสวยงามดูหรูหรา เรียบง่ายมินิมอล น่ารักทันสมัยดูวัยรุ่น หรือเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม แต่ไม่ว่าจะรูปแบบไหนล้วนต้องผ่านการทดสอบความเข้ากันกับเนื้อผลิตภัณฑ์เครื่องสำอาง เพื่อไม่ให้มีผลกระทบต่อการใช้งานในอนาคต ทีเอ็นพีจะมาเล่าเกี่ยวกับการทดสอบความเข้ากันระหว่างบรรจุภัณฑ์และเนื้อผลิตภัณฑ์ว่าทดสอบอย่างไร

ความเข้ากันได้ของบรรจุภัณฑ์ (Packaging) และเนื้อผลิตภัณฑ์ (bulk) ต้องเข้ากันได้ทั้ง 3 แบบ คือ

1. การเข้ากันไม่ได้ทางเคมี (Chemical incompatibility)
     วัสดุที่ใช้ทำบรรจุภัณฑ์แต่ละชนิดมีส่วนประกอบทางเคมีแตกต่างกัน เช่น ไม้ พลาสติก แก้ว อะคริลิค ฟอยด์ เป็นต้น วัสดุบางชนิดก็สามารถทำปฏิกิริยากับส่วนผสมบางอย่างที่อยู่ในเนื้อผลิตภัณฑ์ได้ ส่งผลกระทบต่อบรรจุภัณฑ์หรือเนื้อผลิตภัณฑ์ เช่น บรรจุภัณฑ์เสียสภาพ (สีเปลี่ยน) หรือเนื้อผลิตภัณฑ์เสียสภาพ (สีและกลิ่นเปลี่ยน)

2. การเข้ากันไม่ได้ทางกายภาพ (Physical incompatibility)
     ทั้งบรรจุภัณฑ์และเนื้อผลิตภัณฑ์ที่เข้ากันไม่ได้อย่างรุนแรงจะแสดงผลลัพธ์ทางกายภาพชัดเจนมาก เช่น การซึมออก แตก ร้าว ลอก ละลาย เป็นต้น ปัญหาที่เกิดขึ้นมาจากการเลือกบรรจุภัณฑ์ไม่เข้ากับประเภทเครื่องสำอางนั่นเอง เช่น สารกันแดดไม่เข้ากับพลาสติกประเภท PET และเข้ากันได้ดีกับพลาสติกประเภท PP หรือ PCTA มากกว่า หรือขวดรองพื้นที่เป็นพลาสติกจะทำให้เม็ดสีในรองพื้นยึดเกาะกับผนังพลาสติกแต่ขวดแก้วจะไม่มีปัญหานี้ เป็นต้น

3. การเข้ากันไม่ได้ทางชีวภาพ (Bio Incompatibility)
     สารบางชนิดที่ใช้ทำบรรจุภัณฑ์สามารถซึมเข้าไปในเนื้อผลิตภัณฑ์ได้ ทำให้เกิดผลเสียต่อผู้บริโภคที่ใช้เครื่องสำอางดังกล่าว กฎหมายเครื่องสำอางจึงได้กำหนดมาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับการปลดปล่อยสารอันตรายในเครื่องสำอางไว้ โดยสารอันตรายได้แก่ สารเติมแต่งที่ทำจากพลาสติกบางชนิด สารทำละลายตกค้าง สารประกอบอินทรีย์ระเหยง่าย ธาตุโลหะอันตราย เป็นต้น ดังนั้น สารที่ซึมผสมกับเนื้อผลิตภัณฑ์เมื่อมีกฎหมายเข้ามาเกี่ยวข้องจึงมีการปนเปื้อนได้น้อยมาก ไม่ส่งผลต่อเนื้อผลิตภัณฑ์ และไม่เกิดอันตรายกับผู้บริโภค เช่น สีในบรรุภัณฑ์ที่ซึมลงในเนื้อผลิตภัณฑ์แต่ไม่ส่งผลให้เนื้อผลิตภัณฑ์เปลี่ยนสี หรือการปลดปล่อยสารฟอร์มัลดีไฮด์ในปริมาณที่ไม่เกิดอันตรายต่อผู้บริโภค เป็นต้น

• ให้ผ่าน (Passed) หากสังเกตจากภายนอกไม่มีการรั่วซึม และเนื้อ สี กลิ่น ของผลิตภัณฑ์ไม่เปลี่ยนแปลงไปจากเดิม
• ไม่ผ่าน (Rejected) หากเกิดการรั่วซึม หรือเนื้อ สี กลิ่น ของผลิตภัณฑ์เปลี่ยนแปลงไปจากเดิม

สภาพแวดล้อมที่ใช้ทดสอบมีดังนี้
1. ทดสอบแบบ Heating - cooling cycle
     เป็นการทดสอบที่ใช้เวลาทดสอบน้อยและเห็นผลได้ชัดเจน โดยมีอุณหภูมิเป็นปัจจัยสำคัญในการเร่งปฏิกิริยา ใช้อุณหภูมิต่ำสลับสูง โดยเก็บผลิตภัณฑ์ในตู้เย็น 4°C นาน 24 ชั่วโมง สลับกับตู้อบ 45°C นาน 24 ชั่วโมง หรือตู้ควบคุมอุณหภูมิที่สามารถตั้งอุณหภูมิและเวลาได้ ทดสอบนาน 1 - 8 รอบ ประเมินผลทุกรอบการทดสอบ